Ο καθεδρικός ναός της Παναγίας των Παρισίων, γνωστός ως Notre-Dame, είναι ένα από τα πιο εμβληματικά μνημεία του Παρισιού και της Γαλλίας, που βρίσκεται στο Ile de la Cité, και ένας τόπος καθολικής λατρείας, έδρα του Αρχιεπισκοπή Παρισιού, αφιερωμένη στην Παναγία.

Ξεκίνησε με την υποκίνηση του επισκόπου Maurice de Sully, η κατασκευή του διήρκεσε περισσότερους από δύο αιώνες, από το 1163 έως τα μέσα του 14ου αιώνα. Μετά τη Γαλλική Επανάσταση, ο καθεδρικός ναός επωφελήθηκε μεταξύ 1844 και 1864 από μια μεγάλη αποκατάσταση, μερικές φορές αμφιλεγόμενη, υπό την καθοδήγηση του αρχιτέκτονα Viollet-le-Duc, ο οποίος ενσωμάτωσε νέα στοιχεία και μοτίβα. Για τους λόγους αυτούς, το στιλ δεν είναι απολύτως ομοιόμορφο: ο καθεδρικός ναός έχει χαρακτήρες πρώιμου γοτθικού και λαμπερού γοτθικού. Οι δύο ροζέτες, που κοσμούν κάθε ένα από τα χέρια του transept, είναι από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη.

Συνδέεται με πολλά επεισόδια στην ιστορία της Γαλλίας. Βασιλική ενοριακή εκκλησία του Μεσαίωνα, φιλοξένησε την άφιξη του Αγίου Στέμματος το 1239, μετά τη στέψη του Ναπολέοντα Α το 1804, το βάπτισμα του Χένρι ντ 'Αρτόις, του Δούκα του Μπορντό, το 1821, καθώς και την κηδεία του αρκετοί πρόεδροι της Γαλλικής Δημοκρατίας (Adolphe Thiers, Sadi Carnot, Paul Doumer, Charles de Gaulle, Georges Pompidou, François Mitterrand). Είναι επίσης κάτω από τα θησαυροφυλάκια του ένα τραγούδι Magnificat κατά την απελευθέρωση του Παρισιού το 1944. Η 850η επέτειος της κατασκευής του γιορτάζεται το 2013.

Ο καθεδρικός ναός εμπνέει πολλά καλλιτεχνικά έργα, ιδίως το μυθιστόρημα του Victor Hugo Notre-Dame de Paris που δημοσιεύθηκε το 1831 και το οποίο επηρεάζει εν μέρει την ιστορία του. Στις αρχές του 21ου αιώνα, η Notre-Dame επισκέφθηκε περίπου 13 έως 14 εκατομμύρια άτομα κάθε χρόνο. Το κτίριο, επίσης μια μικρή βασιλική, είναι επομένως το πιο επισκέψιμο μνημείο στην Ευρώπη και ένα από τα πιο επισκέφθηκε τον κόσμο μέχρι το 2019.

Στις 15 Απριλίου 2019, μια βίαιη πυρκαγιά κατέστρεψε το κτύπημα και ολόκληρη τη στέγη που κάλυπτε τον σηκό, τη χορωδία και το τραγούδι. Αυτή είναι η πιο σημαντική καταστροφή που υπέστη ο καθεδρικός ναός από την κατασκευή του. Η Notre-Dame έκλεισε στο κοινό για αόριστο χρονικό διάστημα από την ημερομηνία αυτή.

Οι Βασιλιάδες και οι Βασίλισσες της Γαλλίας

Οι ιστορικοί εξακολουθούν να διαφωνούν σχετικά με την Πινακοθήκη των Βασιλέων: ορισμένοι πιστεύουν ότι τα γλυπτά αντιπροσωπεύουν τους βασιλιάδες του Ιούδα και του Ισραήλ, προγόνους της Παναγίας. Άλλοι υποστηρίζουν ότι απεικονίζουν τους βασιλιάδες της Γαλλίας, από τον Χιλδεβέρτο μέχρι τον Φίλιππο Αύγουστο. Οι επαναστάτες διευθέτησαν το ζήτημα κόβοντας τα κεφάλια τους, ενδίδοντας στην αρχέγονη παρόρμηση τους να αποκεφαλίσουν βασιλιάδες.

Ήταν ο Eugène Viollet-le-Duc που ανακατασκεύασε αυτά τα αγάλματα τον 19ο αιώνα, χωρίς να ξεχνά να συμπεριλάβει και τον εαυτό του, καθώς το όγδοο άγαλμα από αριστερά φέρει τα χαρακτηριστικά του διάσημου αρχιτέκτονα.



Παρά τις sans-culottes στην Notre-Dame, οι βασιλιάδες και οι βασίλισσες της Γαλλίας εξακολουθούν να είναι παρόντες. Η Ισαβέλλα του Αινώ, βασίλισσα της Γαλλίας και πρώτη σύζυγος του Φιλίππου Αυγούστου, θάφτηκε στη χορωδία του καθεδρικού ναού της Παναγίας των Παρισίων στο Παρίσι τον Μάρτιο του 1190. Εκεί αναπαύεται μέχρι σήμερα.

Ο γιος της, Λουδοβίκος Η΄ ο Λέων, παντρεύτηκε τη Λευκή της Καστίλης, η οποία γέννησε τον Λουδοβίκο Θ΄, τον μόνο βασιλιά της Γαλλίας που αγιοποιήθηκε ως Άγιος Λουδοβίκος. Ο Άγιος Λουδοβίκος και η σύζυγός του, Μαργαρίτα της Προβηγκίας, εξακολουθούν να έχουν τα αγάλματά τους στις προσόψεις του καθεδρικού ναού.

Δύο βασιλιάδες κατέχουν επίσης τιμητική θέση στη χορωδία της Παναγίας των Παρισίων: η Πιετά, η οποία απεικονίζει την Παναγία να κρατά το σώμα του νεκρού Χριστού, πλαισιώνεται από αγάλματα του Λουδοβίκου ΙΓ΄ και του Λουδοβίκου ΙΔ΄, του Βασιλιά Ήλιου.

Οι Βόρειες Πύλες

Η Πύλη του Μοναστηριού

Στο trumeau της πύλης, υπάρχει ένα άγαλμα της Παναγίας χωρίς το βρέφος. Αυτό το άγαλμα διέφυγε της καταστροφής το 1793, αλλά το βρέφος Ιησούς που κρατούσε ήταν σπασμένο. Ήταν η σύζυγος του Λουδοβίκου Θ΄, Μαργαρίτα της Προβηγκίας, η οποία χρησίμευσε ως μοντέλο του γλύπτη.

Η Κόκκινη Πόρτα

Όχι μακριά από την Πύλη του Μοναστηριού, η μικρή Κόκκινη Πόρτα οφείλει το όνομά της στο χρώμα των φύλλων της. Κατά τον Μεσαίωνα, το κόκκινο ήταν το χρώμα που προοριζόταν για τις γυναίκες. Στην εικονογραφία, η Παναγία, ή «Παναγία», είναι ντυμένη με κόκκινο χιτώνα, όπως φαίνεται στο βιτρό παράθυρο του Καθεδρικού Ναού της Σαρτρ. Από την Αναγέννηση και μετά, η Μαρία απεικονίζεται γενικά με μπλε χρώμα. Στον Χριστιανισμό, το κόκκινο είναι επίσης το χρώμα που συνδέεται με τα Πάθη του Χριστού και, κατ' επέκταση, με τα λειτουργικά άμφια της Μεγάλης Εβδομάδας, που προηγείται του Πάσχα. Το λευκό είναι το χρώμα που προορίζεται για τον Πάπα και το κόκκινο για τα χιτώνα των καρδιναλίων.

Η Κόκκινη Πόρτα ανοίγει από ένα παρεκκλήσι στη βόρεια πλευρά στο επίπεδο του τρίτου κόλπου της χορωδίας. Παραγγελμένο από τον Άγιο Λουδοβίκο, χτίστηκε από τον Pierre de Montreuil γύρω στο 1270. Επέτρεπε στους κανόνες να παρακολουθούν τις λειτουργίες συνδέοντας απευθείας το μοναστήρι με τη χορωδία του καθεδρικού ναού.

Ο Άγιος Λουδοβίκος απεικονίζεται στο τύμπανο αριστερά της Παναγίας, η οποία στεφανώνεται από έναν άγγελο. Η Μαργαρίτα της Προβηγκίας, σύζυγος του Αγίου Λουδοβίκου, τοποθετείται δεξιά του Χριστού. Σκηνές από τη ζωή του Αγίου Μαρσέλ, επισκόπου του Παρισιού τον 4ο αιώνα, απεικονίζονται στα αρχιβόλτα που πλαισιώνουν το τύμπανο.

Επίσκεψη στους Πύργους της Νοτρ Νταμ

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψής σας στους πύργους της Νοτρ Νταμ, πώς θα μπορούσατε να μην αποτίσετε φόρο τιμής στον Βίκτωρα Ουγκώ; Την εποχή της δημοσίευσης του μυθιστορήματός του με θέμα τον Κουασιμόδο και την Εσμεράλδα, ο Καθεδρικός Ναός της Νοτρ Νταμ ήταν σε τέτοια κατάσταση που εξετάστηκε η κατεδάφισή του. Το βιβλίο, Notre-Dame de Paris, σημείωσε μεγάλη λαϊκή επιτυχία και βοήθησε στην ευαισθητοποίηση των Παριζιάνων σχετικά με την αξία του καθεδρικού ναού, η οποία τελικά διασώθηκε.

Πάρβις της Νοτρ Νταμ

Το μυθιστόρημα ξεκινά με τη Γιορτή των Τρελών, η οποία έλαβε χώρα στον περίβολο της Νοτρ Νταμ από την 1η Ιανουαρίου μέχρι τα Θεοφάνεια το 1482. Κατά τη διάρκεια αυτής της λαϊκής γιορτής, το κοινό εξέλεγε τον "Πάπα των Τρελών" επιλέγοντας το άτομο με την πιο τέλεια και αποκρουστική γκριμάτσα. Στην ταινία του Jean Delannoy του 1956, ο καμπούρης Κουασιμόδος, τον οποίο υποδύεται ο Άντονι Κουίν, εκλέγεται, πολύ ενάντια στη θέλησή του, Πάπας των Τρελών.



Η Εσμεράλδα, την οποία υποδύεται η Τζίνα Λολομπριτζίντα, φεύγει από τον διαβόητο Φρόλο, ο οποίος, με μια εμμονική επιθυμία, θέλει να καταλάβει τη νεαρή τσιγγάνα με τη βία. Βρίσκει καταφύγιο στον καθεδρικό ναό. Κατά τον Μεσαίωνα, η Εκκλησία ήταν ένα απαραβίαστο ιερό. Η δικαιοσύνη του βασιλιά δεν μπορεί να τη συλλάβει εκεί όσο παραμένει εντός του ιερού χώρου. Ο Κουασιμόδος την καλωσορίζει στο καταφύγιό του ψηλά στους πύργους της Παναγίας των Παρισίων. Ο Κουασιμόδος, απορριφθείς από την κοινωνία λόγω της εμφάνισής του, ερωτεύεται παράφορα την Εσμεράλδα. Η περίπλοκη και συγκινητική σχέση τους βρίσκεται στην καρδιά του μυθιστορήματος του Ουγκώ, ενσαρκώνοντας την παγκόσμια αναζήτηση για αγάπη και κατανόηση.

Η Στρυγγή και οι Χίμαιρες

Για τον Κουασιμόδο, η Εσμεράλδα είναι ταυτόχρονα η γυναίκα που αγαπά κρυφά, η μόνη του ευεργέτιδα και μια πολύτιμη φίλη. Είναι το πρώτο άτομο που του προσφέρει νερό και του φέρεται με ανθρωπιά παρά την ασχήμια του, κάτι που τον οδηγεί να της αφιερώσει μια αγνή αγάπη και απόλυτη αφοσίωση, ακόμη και μέχρι θανάτου. Ήταν η μόνη του φίλη, αυτή που τον είχε βγάλει από την απέραντη μοναξιά του. Στο πρωτότυπο μυθιστόρημα του Βίκτωρα Ουγκώ (Παναγία των Παρισίων), ο Κουασιμόδος περιγράφεται πράγματι να περνάει ώρες σκυμμένος μπροστά στα αγάλματα του καθεδρικού ναού, μιλώντας τους επειδή δεν είχε κάτι καλύτερο να κάνει. Το πιο διάσημο φανταστικό γλυπτό στην Παναγία των Παρισίων είναι η Στρυγκή, ένας κερασφόρος δαίμονας, μισή γυναίκα, μισή πουλί, που ακουμπάει στο κιγκλίδωμα του βόρειου πύργου. Σε αντίθεση με τη δημοφιλή πεποίθηση, αυτό το άγαλμα και οι 53 άλλες χίμαιρες του καθεδρικού ναού δεν χρονολογούνται από τον Μεσαίωνα, αλλά σχεδιάστηκαν τον 19ο αιώνα από τον αρχιτέκτονα Εζέν Βιολέτ-λε-Ντικ.

Οι Καμπάνες

Ο Κουασιμόδος ήταν ο κωδωνοκρούστης της Παναγίας των Παρισίων. Ήταν μια δύσκολη και επικίνδυνη δουλειά. Οι μεγαλύτερες καμπάνες ζύγιζαν αρκετούς τόνους. Είκοσι μία χάλκινες καμπάνες αποτελούν την κωδωνοκρουσία της Παναγίας των Παρισίων, η παλαιότερη από τις οποίες είναι το μπουρδόνι. Αντηχούν τις ώρες και τις βασικές στιγμές στη ζωή της Εκκλησίας ή στην ιστορία του Παρισιού. Κάθε μία φέρει ένα όνομα προς τιμήν μιας προσωπικότητας της Εκκλησίας.

Η επίσκεψη στους πύργους της Παναγίας των Παρισίων δεν είναι δωρεάν. Πλήρης τιμή: 16 €. Τα εισιτήρια δεν πωλούνται επιτόπου, μόνο online. Η εντυπωσιακή περιήγηση στους πύργους της Παναγίας των Παρισίων ξεκινά με την ανάβαση του νότιου πύργου. Η πρώτη αίθουσα προσφέρει μια εισαγωγή στην ιστορία του καθεδρικού ναού, που απεικονίζεται από μακέτες και την παρουσίαση πρωτότυπων χιμαιρών, μαρτυρίες της μεσαιωνικής φαντασίας και του έργου της Viollet-le-Duc. Σε μια δεύτερη αίθουσα, ένα ηχητικό τοπίο βυθίζει τους επισκέπτες στα σημαντικά γεγονότα της γαλλικής ιστορίας, που διακόπτονται από τον ήχο των διάσημων μεγάλων καμπανών. Η ανάβαση συνεχίζεται μέσω μιας διπλής έλικας δρυός, ειδικά σχεδιασμένης για αυτό το άνοιγμα, η οποία οδηγεί στην κορυφή του νότιου πύργου. Σε ύψος 69 μέτρων, ένα πανόραμα 360° αποκαλύπτει το Παρίσι και τον κωδωνοστάσιο της Παναγίας των Παρισίων, με πίνακες προσανατολισμού που βοηθούν στην αναγνώριση των μνημείων. Η κατάβαση γίνεται μέσα από την αυλή της δεξαμενής, με μοναδική πρόσβαση στις μεγάλες καμπάνες και μια άνευ προηγουμένου θέα του αναστηλωμένου ξύλινου σκελετού του «δάσους». Η περιήγηση επιτρέπει επίσης στους επισκέπτες να θαυμάσουν από κοντά τις εμβληματικές χίμαιρες. Τέλος, η κατάβαση από τον βόρειο πύργο συνοδεύεται από ένα καθηλωτικό ηχητικό τοπίο, σχεδιασμένο να προσφέρει μια χαλαρωτική στιγμή και ένα απαλό συμπέρασμα.